Program korekcyjno — edukacyjny DULUTH
Leczenie sprawców jest częścią szerszego programu o nazwie Domestic Abuse Intervention Project of Duluth, który powstał na początku lat 80. w Minnesocie. Dużą wagę przywiązuje się w nim do skoordynowania różnych działań w społeczności wobec problemu przemocy. Przemoc jest definiowana jako przejaw męskiej władzy i kontroli nad kobietą. Jest nią nie tylko fizyczne znęcanie się, ale także groźby, izolowanie, upokarzanie.
Program ma charakter psychoedukacyjny. Na spotkaniach grupowych prowadzący przedstawia tematy związane z problemem zaufania, szacunku, wsparcia, partnerstwa i umiejętności negocjacji. Każdemu tematowi poświęcone jest kilka sesji. Na początku każdej sesji na dany temat terapeuta prezentuje na wideo zachowanie, które jest ilustracja przemocy. Następnie każdy z uczestników omawia swoje spostrzeżenia w odniesieniu do przedstawionego materiału na kasecie. Na kolejnych sesjach opisuje swoje własne kontrolujące zachowania, następnie wszyscy poszukują alternatywnych zachowań dla siebie.
Jednym z głównych założeń programu jest pomoc sprawcom w zaprzestaniu stosowania przemocy poprzez edukację mającą na celu:
- uświadomienie sprawcy czym jest przemoc,
- uzyskanie przez niego świadomości własnych zachowań przemocowych wobec bliskich,
- rozpoznanie przez niego sygnałów ostrzegawczych zapowiadających zachowania przemocowe, opracowanie „planu bezpieczeństwa” zapobiegającemu użyciu sity i przemocy,
- nabycie nowych umiejętności służących rozwiązywaniu konfliktów, sporów w rodzinie bez użycia agresji,
- naukę umiejętności partnerskiego układania stosunków w rodzinie, uczenie się korzystania z pomocy innych,
- naukę umiejętności konstruktywnego wyrażania uczuć.
Zasadniczą część programu stanowi:
- edukacja — przekazywanie wiedzy odbywa się w sposób aktywizujący uczestników, między innymi przez prowadzenie otwartej dyskusji oraz odwoływanie się do indywidualnych doświadczeń.
- praca nad rozpoznawaniem i zmianą przekonań i postaw osobistych poprzez analizę sytuacji przedstawionych w programie oraz swoich własnych sytuacji życiowych
- ćwiczenia nowych konstruktywnych form myślenia i reagowania w grupie. /w tej części osoby prowadzące stosują także inne poza podręcznikowe metody/.
Podstawowe treści edukacyjne:
- społeczno-kulturalne źródła i okoliczności towarzyszące przemocy domowej /mity, stereotypy/.
- definicja przemocy, jej rodzaje, formy, dynamika, aspekty prawne przemocy.
- problemy władzy i kontroli w relacjach międzyludzkich.
- planowanie i rozwijanie samokontroli.
- komunikacja interpersonalna.
- promocja pozytywnych standardów wartości i zachowań między innymi: szacunku, odpowiedzialności, bezpieczeństwa, wsparcia emocjonalnego, szczerości, zaufania, dzielenia obowiązków, wspólnego decydowania, okazywanie uczuć, potrzeb, negocjacji i rozwiązywania konfliktów bez przemocy.
- alkohol i patologia życia rodzinnego.
- seksualność.
- dzieci, przemoc i wychowanie.
Kompleksowy program przeciwdziałania przemocy w rodzinie
Realizacja programu może odbywać się w systemie zamkniętym o stałej liczbie uczestników lub otwartym, gdzie w trakcie trwania programu dołączają nowi uczestnicy przechodząc po kolei wszystkie sesje.
Program prowadzony jest przez dwóch facylitatorów — kobietę i mężczyznę. Relacja pomiędzy osobami prowadzącymi staje się w ten sposób modelem komunikacji partnerskiej dla uczestników programu. Obecność kobiety i mężczyzny staje się dodatkowo czynnikiem konfrontującym, ważnym w procesie zmiany zachowania. Podczas 2 sesji indywidualnych wprowadzających uczestnik zapoznaje zapoznany z celami i przebiegiem programu. Prowadzący zapoznaje się także z sytuacją rodzinną i prawną osoby zgłaszającej się, diagnozując sytuacje życiową oraz specyfikę stosowanej przemocy. Zajęcia grupowe podzielone są na 8 bloków tematycznych, w których poddawana jest analizie jedna z form zachowań przemocowych oraz przedstawiane alternatywne dla niej formy zachowań bez przemocy. Informacje pozyskane od uczestników są objęte zasadą poufności. Po zakończeniu programu kontynuowany jest monitoring co do zmian postaw przemocowych prowadzony jest w trakcie realizacji programu oraz przez 3 lata po jego zakończeniu /raz w roku/. Do programu nie przyjmuje się osób: chorych psychicznie; osób z poważnymi zaburzeniami osobowości antyspołecznej oraz zaburzeniami osobowości pogranicznej; nałogowych hazardzistów; osób uzależnionych od alkoholu i narkotyków, którzy nie przeszli podstawowego cyklu terapii.
Uczestnikami programu są: osoby kierowane sądownie, skazani za przestępstwo z art.207 par.1 kodeksu karnego (lub inne przeciwko rodzinie, opiece, ze stwierdzeniem sprawstwa przemocy) korzystający z warunkowego zawieszenia wykonywania kary pozbawienia wolności); osoby kierowane przez zespół interdyscyplinarny, objęte procedurą Niebieskich Kart; osoby kierowane przez pomoc społeczną, organizacje pozarządowe, Kościół, organizacje kościelne i inne instytucje; osoby, samodzielnie zgłaszające chęć uczestnictwa w programie.
Program Psychologiczno-Terapeutyczny dla Osób Stosujących Przemoc w Rodzinie
Program Psychologiczno-Terapeutyczny jest pogłębieniem i rozwinięciem działań podejmowanych wobec osób stosujących przemoc w rodzinie w ramach Programu korekcyjno-edukacyjnego. Istota Programu polega na uruchomieniu zmian pozwalających na lepszą adaptację społeczną i optymalny poziom funkcjonowania w życiu codziennym.
Główne cele Programu:
- Zdobycie lub poszerzenie przez uczestników posiadanej wiedzy, w celu powstrzymania się od zachowań przemocowych,
- Poprawa zaburzonych przez przemoc relacji z najbliższymi,
- Zwiększenie umiejętności społecznych.
Program jest skierowany do osób dorosłych, które ukończyły Program korekcyjno-edukacyjny i deklarują chęć dalszej pogłębionej pracy nad sobą. Uczestnicy mogą zgłaszać się do Programu dobrowolnie lub mogą zostać skierowani m.in. przez Ośrodek Pomocy Społecznej, Zespół Interdyscyplinarny, kuratorów, policjantów.